Bao cao su là gì? Công dụng và cách sử dụng đúng

Bao cao su là một trong những sản phẩm quen thuộc khi nhắc đến quan hệ tình dục an toàn. Sản phẩm này vừa giúp phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, vừa giúp giảm nguy cơ lây truyền nhiều bệnh qua đường tình dục.

Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu chính xác bao cao su hoạt động như thế nào, được làm từ chất liệu gì hay tại sao có trường hợp đã dùng bao cao su nhưng vẫn mang thai. Trong bài viết này, Condom Việt sẽ cùng các Bạn tìm hiểu từ những kiến thức cơ bản nhất: bao cao su là gì, có tác dụng gì và cách sử dụng như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất.

Bao cao su là gì

Bao cao su là một chiếc bao mỏng, mềm và co giãn, thường được đeo vào dương vật trước khi quan hệ tình dục. Khi nam giới xuất tinh, tinh dịch sẽ được giữ lại bên trong bao thay vì đi vào cơ thể bạn tình. Nhờ đó, bao cao su giúp giảm khả năng mang thai ngoài ý muốn và hạn chế nguy cơ lây truyền nhiều bệnh qua đường tình dục.

Bao cao su trong tiếng Anh gọi là “condom”. Tại Việt Nam, sản phẩm này còn được gọi vui là “ba con sói”, trong khi “BCS” là cách viết tắt phổ biến của “bao cao su”.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bao cao su khi được sử dụng đúng và đều đặn có thể giúp phòng tránh mang thai ngoài ý muốn đồng thời giảm nguy cơ lây truyền phần lớn các bệnh lây qua đường tình dục, bao gồm HIV.

Bao cao su được làm bằng gì

Nhìn bên ngoài, hầu hết bao cao su đều có hình dáng khá giống nhau. Tuy nhiên, chất liệu sử dụng để sản xuất bao cao su có thể khác nhau. Ba chất liệu thường gặp là latex, polyisoprene và polyurethane.

Bao cao su Latex

Latex là loại cao su có khả năng đàn hồi tốt và hiện là một trong những chất liệu phổ biến nhất để sản xuất bao cao su.

Ưu điểm của latex là:

• Mềm và co giãn tốt.
• Có khả năng ôm sát dương vật.
• Khá bền khi được sử dụng đúng cách.
• Giá thành thường hợp lý.
• Được sử dụng rộng rãi bởi nhiều thương hiệu.

Đây cũng là chất liệu mà các Bạn thường gặp ở những dòng bao cao su thông dụng. Tuy nhiên, một số người có thể bị dị ứng hoặc nhạy cảm với latex. Nếu sau khi sử dụng xuất hiện tình trạng ngứa, rát hoặc kích ứng bất thường, Bạn nên ngừng sử dụng sản phẩm và cân nhắc lựa chọn loại không chứa latex.

Một lưu ý quan trọng khác là không nên sử dụng các sản phẩm bôi trơn gốc dầu như dầu massage, vaseline, dầu ăn hoặc một số loại lotion với bao cao su latex. Dầu có thể làm latex yếu đi và tăng nguy cơ bao bị rách. WHO và CDC đều khuyến nghị ưu tiên chất bôi trơn gốc nước hoặc silicone với bao latex.

Bao cao su Polyisoprene

Polyisoprene là một loại vật liệu tổng hợp có độ mềm và co giãn khá tốt. Điểm đáng chú ý của polyisoprene là không chứa protein latex tự nhiên, vì vậy đây có thể là một lựa chọn cho những người bị dị ứng hoặc nhạy cảm với latex.

Cảm giác của loại bao này thường khá mềm và linh hoạt. Tuy nhiên, polyisoprene vẫn cần được sử dụng đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đặc biệt khi kết hợp với chất bôi trơn.

Bao cao su Polyurethane

Polyurethane cũng là một loại vật liệu tổng hợp được sử dụng để sản xuất một số loại bao cao su không latex. Chất liệu này thường khá mỏng và truyền nhiệt tốt nên có thể mang lại cảm giác tự nhiên đối với một số người sử dụng. Polyurethane cũng là một lựa chọn có thể được cân nhắc đối với người không phù hợp với latex.

Ngoài ba nhóm trên, trên thị trường thế giới còn có bao làm từ màng tự nhiên của động vật. Tuy nhiên, loại này không có khả năng phòng HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục tương đương bao cao su latex hoặc các loại bao tổng hợp.

Vì vậy, khi lựa chọn bao cao su, các Bạn không nên chỉ quan tâm đến độ mỏng hay cảm giác mà còn cần chú ý đến chất liệu và công dụng được nhà sản xuất ghi rõ trên bao bì.

Bao cao su hoạt động như thế nào

Cách hoạt động của bao cao su thực ra khá đơn giản. Thay vì để tinh dịch và cơ thể hai người tiếp xúc trực tiếp với nhau, bao cao su tạo ra một lớp ngăn cách trong quá trình quan hệ.

Giữ tinh dịch bên trong bao

Khi nam giới xuất tinh, tinh dịch sẽ được giữ lại trong phần đầu của bao cao su. Điều này giúp ngăn phần lớn tinh trùng đi vào âm đạo.

Khi tinh trùng không thể đi vào âm đạo và gặp trứng, khả năng xảy ra thụ thai sẽ giảm đáng kể. Đây chính là nguyên lý giúp bao cao su trở thành một biện pháp tránh thai.

Hạn chế tiếp xúc với dịch cơ thể

Bao cao su không chỉ có tác dụng giữ tinh dịch. Trong quá trình quan hệ, nó còn giúp giảm sự tiếp xúc trực tiếp với các chất dịch của cơ thể.

Điều này đặc biệt quan trọng vì nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể lây qua tinh dịch, dịch âm đạo hoặc các chất dịch khác.

WHO cho biết bao cao su được sử dụng đúng và đều đặn có hiệu quả cao trong việc phòng phần lớn các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm HIV.

Bao cao su không che phủ toàn bộ vùng sinh dục

Một điều các Bạn cần hiểu rõ là bao cao su không bao phủ toàn bộ vùng da xung quanh bộ phận sinh dục. Vì vậy, khả năng bảo vệ không giống nhau đối với tất cả các bệnh.

Những bệnh chủ yếu lây qua tinh dịch hoặc dịch tiết thường có thể được giảm nguy cơ đáng kể khi sử dụng bao cao su đúng cách.

Trong khi đó, một số bệnh có thể lây qua những vùng da hoặc tổn thương nằm ngoài khu vực được bao cao su che phủ. WHO lưu ý rằng khả năng bảo vệ có thể hạn chế hơn với những bệnh có tổn thương ngoài vùng bao phủ, chẳng hạn herpes sinh dục hoặc một số trường hợp giang mai.

Do đó, nên hiểu rằng bao cao su giúp giảm nguy cơ lây bệnh chứ không phải tạo ra một lớp bảo vệ tuyệt đối 100%.

Bao cao su có tác dụng gì

Hai công dụng quan trọng nhất của bao cao su là phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và giảm nguy cơ lây truyền bệnh qua đường tình dục. Ngoài ra, tùy từng sản phẩm, bao cao su còn có thể mang lại một số lợi ích khác trong quá trình quan hệ.

1. Giúp phòng tránh mang thai ngoài ý muốn

Đây là công dụng được nhiều người biết đến nhất. Khi nam giới xuất tinh, bao cao su giữ tinh dịch lại bên trong. Nhờ vậy, tinh trùng khó đi vào âm đạo và gặp trứng.

Theo WHO, nếu bao cao su ngoài dành cho nam được sử dụng đúng trong mọi lần quan hệ trong một năm, khoảng 98% phụ nữ có bạn tình sử dụng phương pháp này sẽ được bảo vệ khỏi mang thai ngoài ý muốn.

Tuy nhiên, con số 98% không có nghĩa là cứ đeo bao cao su thì chắc chắn không thể mang thai. Trong thực tế, hiệu quả có thể thấp hơn do những lỗi như:

• Đeo bao quá muộn.
• Bao bị tuột.
• Bao bị rách.
• Sử dụng sai cách.
• Không sử dụng trong mọi lần quan hệ.

WHO cũng lưu ý rằng hiệu quả thực tế thấp hơn hiệu quả khi sử dụng hoàn hảo vì con người có thể mắc lỗi trong quá trình sử dụng.

2. Giảm nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục

Đây là điểm khiến bao cao su khác với nhiều biện pháp tránh thai khác.

Thuốc tránh thai, vòng tránh thai hay một số phương pháp tránh thai khác có thể giúp phòng mang thai nhưng không có tác dụng tương tự trong việc ngăn bệnh lây truyền qua đường tình dục.

WHO xác định bao cao su là phương pháp tránh thai duy nhất hiện nay vừa có thể phòng tránh mang thai, vừa giúp phòng lây truyền các bệnh tình dục, bao gồm HIV.

Việc sử dụng đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh như:

• HIV.
• Lậu.
• Chlamydia.
• Giang mai.
• Một số bệnh lây truyền qua dịch cơ thể khác.

Tuy nhiên, như Condom Việt đã nói ở trên, khả năng bảo vệ với herpes, HPV hoặc những bệnh có thể lây qua vùng da không được bao cao su che phủ sẽ không tuyệt đối.

3. Giúp việc vệ sinh sau khi quan hệ thuận tiện hơn

Một lợi ích khá đơn giản nhưng thực tế là tinh dịch được giữ lại bên trong bao. Điều này giúp hạn chế tinh dịch chảy vào cơ thể bạn tình hoặc ra giường, quần áo, từ đó việc vệ sinh sau khi quan hệ thường thuận tiện hơn.

Tất nhiên, sử dụng bao cao su không có nghĩa là các Bạn có thể bỏ qua việc vệ sinh cơ thể sau khi quan hệ.

4. Có thể hỗ trợ cải thiện trải nghiệm khi quan hệ

Bao cao su ngày nay không chỉ có một kiểu đơn giản. Nhiều nhà sản xuất phát triển các thiết kế khác nhau để đáp ứng từng nhu cầu: Ví dụ:

• Các dòng bao cao su siêu mỏng thường hướng đến cảm giác chân thật và khả năng truyền nhiệt tốt hơn.
• Các loại bao cao su gai bi có thêm những chấm nổi, gai hoặc đường gân trên bề mặt nhằm tăng sự kích thích trong quá trình quan hệ.
• Một số dòng bao cao su kéo dài thời gian được thiết kế để hỗ trợ giảm độ nhạy ở nam giới, từ đó giúp kiểm soát thời gian quan hệ tốt hơn.
• Ngoài ra còn có bao cao su hương thơm với nhiều mùi hương khác nhau dành cho những người muốn trải nghiệm đa dạng hơn.

Dù chọn loại nào, tác dụng tránh thai và phòng bệnh vẫn phụ thuộc rất nhiều vào việc sản phẩm có đạt tiêu chuẩn và các Bạn có sử dụng đúng cách hay không.

Cách sử dụng bao cao su đúng cách

Một chiếc bao cao su tốt nhưng sử dụng sai cách vẫn có thể bị tuột, rách hoặc giảm hiệu quả. Vì vậy, các Bạn nên thực hiện lần lượt các bước dưới đây.

Bước 1: Kiểm tra bao bì và hạn sử dụng

Trước khi mở, hãy kiểm tra hạn sử dụng được in trên vỏ. Không nên sử dụng nếu:

• Bao cao su đã hết hạn.
• Vỏ bao bị rách.
• Bao bì có dấu hiệu hư hỏng.
• Sản phẩm đã được bảo quản ở nơi quá nóng trong thời gian dài.

Bao cao su nên được bảo quản tại nơi khô ráo, tránh nhiệt độ quá cao và tránh ma sát kéo dài.

Bước 2: Mở bao cẩn thận

Dùng tay xé nhẹ theo mép bao bì. Không nên sử dụng:

• Răng.
• Kéo.
• Dao.
• Vật sắc nhọn.

Những vật này có thể tạo ra một lỗ thủng nhỏ mà mắt thường rất khó nhận biết.

Bước 3: Xác định đúng chiều bao cao su

Đặt bao cao su lên đầu dương vật khi dương vật đã cương cứng. Phần cuộn của bao phải nằm phía ngoài để có thể cuộn xuống dễ dàng.

Nếu đặt ngược chiều và bao đã tiếp xúc với đầu dương vật, không nên lật lại rồi tiếp tục sử dụng. Cách an toàn hơn là lấy một chiếc mới.

Bước 4: Bóp nhẹ phần đầu bao

Dùng hai ngón tay bóp phần núm nhỏ ở đầu bao để đẩy bớt không khí ra ngoài. Phần trống này là nơi chứa tinh dịch sau khi xuất tinh.

Nếu để quá nhiều không khí bên trong, áp lực trong bao có thể tăng trong quá trình quan hệ.

Bước 5: Cuộn bao xuống sát gốc dương vật

Trong khi vẫn giữ phần đầu bao, dùng tay còn lại cuộn bao xuống hết chiều dài dương vật.

Bao nên ôm vừa vặn, không quá lỏng và cũng không tạo cảm giác siết quá mức.

Điều quan trọng là cần đeo bao trước khi bắt đầu tiếp xúc tình dục, thay vì đợi đến gần lúc xuất tinh mới sử dụng.

CDC khuyến nghị đeo bao khi dương vật đã cương và trước khi có tiếp xúc sinh dục, miệng hoặc hậu môn với bạn tình.

Bước 6: Sau khi xuất tinh, giữ phần gốc bao khi rút ra

Sau khi xuất tinh và trước khi dương vật mềm hoàn toàn, dùng tay giữ phần gốc bao rồi từ từ rút dương vật ra. Cách này giúp hạn chế bao bị tuột hoặc tinh dịch tràn ra ngoài.

CDC cũng khuyến nghị giữ chặt bao ở phần gốc trong lúc rút ra để giảm nguy cơ tuột.

Bước 7: Tháo và bỏ vào thùng rác

Sau khi tháo bao, có thể buộc nhẹ miệng bao rồi gói lại bằng giấy và bỏ vào thùng rác. Không nên:

• Không nên xả bao cao su xuống bồn cầu vì có thể gây tắc đường ống.
• Mỗi chiếc bao cao su chỉ sử dụng một lần.
• Nếu tiếp tục quan hệ lần nữa, hãy sử dụng một chiếc mới.

Một số câu hỏi thường gặp về bao cao su

Bao cao su có thực sự an toàn không

Có. Đối với phần lớn người sử dụng, bao cao su là một phương pháp tránh thai và phòng bệnh an toàn khi dùng đúng cách.

Tuy nhiên, một số người có thể bị dị ứng với latex hoặc nhạy cảm với chất bôi trơn, hương liệu và các thành phần khác trên sản phẩm. Trong trường hợp dị ứng latex, các Bạn có thể tìm hiểu những sản phẩm làm từ polyurethane hoặc polyisoprene.

Bao cao su có tránh thai 100% không

Không. Không có nghĩa rằng cứ đeo bao cao su là chắc chắn không thể mang thai.

Theo WHO, bao cao su ngoài có thể đạt khoảng 98% hiệu quả phòng tránh mang thai khi được sử dụng đúng trong mọi lần quan hệ. Trong sử dụng thực tế, hiệu quả thấp hơn vì có thể xảy ra những lỗi như quên sử dụng, đeo sai, tuột hoặc rách.

Đeo bao cao su vẫn có thai không

Có thể. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Bao bị rách.
• Bao bị tuột.
• Đeo bao quá muộn.
• Tháo bao quá sớm.
• Tinh dịch tràn ra ngoài.
• Không sử dụng bao trong toàn bộ quá trình quan hệ.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm “có đeo bao hay không”, các Bạn cần quan tâm cả việc sử dụng có đúng cách hay không.

Bao cao su có ngừa HIV không

Bao cao su giúp giảm đáng kể nguy cơ lây truyền HIV khi được sử dụng đúng và đều đặn. WHO xác định bao cao su là một trong những biện pháp quan trọng trong phòng HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Tuy nhiên, không nên hiểu điều này là khả năng bảo vệ tuyệt đối 100%.

Bao cao su bị rách hoặc tuột thì phải làm gì

Nếu phát hiện bao bị rách hoặc tuột trong lúc quan hệ, nên dừng lại và đánh giá xem tinh dịch có thể đã tiếp xúc với bạn tình hay chưa.

• Nếu có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, các Bạn nên sớm trao đổi với dược sĩ hoặc cơ sở y tế về phương án tránh thai khẩn cấp phù hợp.
• Nếu có nguy cơ phơi nhiễm HIV hoặc một bệnh lây truyền qua đường tình dục, nên liên hệ cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá và tư vấn biện pháp xử lý phù hợp.

Có nên đeo hai bao cao su cùng lúc không

Không. Việc đeo hai chiếc bao chồng lên nhau không làm khả năng bảo vệ tăng gấp đôi. Ngược lại, ma sát giữa hai lớp có thể làm tăng nguy cơ hỏng bao.

CDC khuyến nghị chỉ sử dụng một bao cao su tại một thời điểm.

Bao cao su hết hạn có dùng được không

Không nên. Bao cao su đã hết hạn có thể bị giảm chất lượng vật liệu và khả năng đàn hồi.

Nếu phát hiện sản phẩm hết hạn, hãy thay bằng một chiếc mới có bao bì nguyên vẹn và vẫn còn trong thời hạn sử dụng.

Bao cao su có dùng lại được không

Không. Một chiếc bao cao su chỉ sử dụng một lần.

Sau mỗi lần quan hệ, hãy tháo bỏ chiếc cũ và sử dụng một chiếc mới nếu tiếp tục quan hệ. CDC cũng khuyến cáo không tái sử dụng bao cao su.

Bao cao su loại nào tốt

Không có một loại bao cao su tốt nhất cho tất cả mọi người. Điều quan trọng hơn là sản phẩm phù hợp với cơ thể, nhu cầu sử dụng và được dùng đúng cách.

Chẳng hạn:

• Muốn cảm giác tự nhiên hơn có thể tham khảo bao siêu mỏng.
• Muốn tăng kích thích có thể lựa chọn loại gai hoặc gân.
• Muốn hỗ trợ kiểm soát thời gian có thể tìm hiểu loại kéo dài.
• Người nhạy cảm với latex có thể cân nhắc sản phẩm không chứa latex.

Ngoài ra, các Bạn nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn nguyên bao bì và còn hạn sử dụng. Khi cần tìm nhiều dòng sản phẩm khác nhau, Bạn có thể tham khảo tại shop bao cao su hoặc những thương hiệu quen thuộc như Durex, Okamoto và Sagami.

Kết luận

Bao cao su là một chiếc bao mỏng, co giãn được sử dụng trong khi quan hệ để giữ tinh dịch lại bên trong, từ đó giúp phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và giảm nguy cơ lây truyền nhiều bệnh qua đường tình dục.

Tuy nhiên, bao cao su không phải biện pháp bảo vệ tuyệt đối 100%. Hiệu quả của sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào việc các Bạn lựa chọn sản phẩm phù hợp, kiểm tra hạn sử dụng và đeo đúng cách từ đầu đến cuối quá trình quan hệ.

Hiểu đúng về bao cao su và sử dụng đúng ngay từ đầu là một trong những cách đơn giản nhất để chủ động bảo vệ sức khỏe tình dục cho cả bản thân và bạn tình.

Nguồn tham khảo

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – Condoms
• Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) – Condom Use
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – Condoms: Questions and Answers